Feed on
Posts
Comments

Archive for the ‘मनात आलं म्हणून’ Category

पुढील फोटो कॅननचा एस. डी. ८५० आय. एस. हा ८ मेगापिक्सेलवाला डिजिकॅम वापरून काढले आहेत.

Read Full Post »

नमस्कार मंडळी,
मला ओळखणाऱ्या लोकांना माझं दिव्य (!) पाककौशल्य ठाऊक आहेच. त्यात माझं पाककलेवरचं प्रेम किती उतू जातं, तेसुद्धा माहित असेलच. साधं ब्रेड-आम्लेट बनवतानाही माझी गत ’काढायला गेले मोर आणि झाला कावळा’ अशी असते. पर अब ये बात पुरानी हुई! मी आज चक्क स्वत:चं डोकं लढवून मनात येईल तसा पिझ्झा बनवला आणि त्याहून [...]

Read Full Post »

वर्णमालेमधले वर्ण आपण आधीच्या लेखापर्यंत पाहिले. पण या वर्णमालेत आहेत ते संस्कृतभाषेमधले उच्चार. अर्थात, तेच उच्चार मराठीतही आहेत. पण मराठीत केवळ हेच उच्चार नाहीत, याहूनही अधिक आहेत. या वर्णमालेबाहेरच्या उच्चारांसाठी वेगळी अक्षरचिन्हे नाहीत. पण तरीही या उच्चारांना स्वतःचे वेगळे अस्तित्व आहे, हे उच्चार मराठी भाषेचे वैशिष्ट्य आहेत, म्हणून आता आपण त्यांचा विचार करूया.
या वर्णांचे मी [...]

Read Full Post »

आतापर्यंत आपण वर्णमालेतील व्यंजनांचे उच्चारस्थानानुसार व प्रयत्नांनुसार केलेले वर्गीकरण पाहिले, व प्रत्येक व्यंजनाच्या विशिष्ट जागेमागे काहीतरी कारण आहे, हेही आपल्या लक्षात आले. आता स्वरांकडे पाहू.
पहिल्या भागात मी दिलेल्या यादीत फक्त अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ए, ऐ, ओ, औ, ॠ आणि ऌ एवढेच स्वर समाविष्ट केले होते. माझ्या या यादीबद्दल काहीजणांनी शंका व्यक्त केल्या. [...]

Read Full Post »

गेल्या भागात आपण क् ते स् हे वर्ण पाहिले. त्यांच्यापुढील वर्णांचे उच्चारक याप्रमाणे-
य्- तालव्य
र्, ळ्- मूर्धन्य
ल्- दन्त्य
व्- दन्तोष्ठ्य किंवा ओष्ठ्य. दन्तोष्ठ्य उच्चार करताना खालचा ओठ वरच्या दातांना स्पर्श करतो. तर दोन ओठ एकत्र आणून ते न मिटता त्यांची चंबूसदृश रचना करून हवा बाहेर सोडली असता ओष्ठ्य ‘व्’ चा उच्चार होतो. हे दोन्ही ‘व्’ आपण वापरतो.
ह्- [...]

Read Full Post »

आपण एखाद्या वर्णाचा उच्चार करत असताना नेमके काय होते? आपल्या फुफ्फुसांतून हवा वर येते. ती हवा मग glottis, lyrinx वगैरे अवयवांतून जाते आणि शेवटी मुखात येते. येथे नाक, पडजीभ, टाळू, alveolar ridge, दात, ओठ, जीभ अशा वेगवेगळ्या अवयवांची उघडझाप होते व एक उच्चार तयार होतो. ही सर्व प्रक्रिया चाकावर मातीच्या गोळ्याला आकार देऊन त्याचे भांडे [...]

Read Full Post »

मी या नाटकाकडे पाहते ती नाटककाराची कलाकृती या दृष्टीकोनातून. त्यामुळे वासवदत्ता, उदयन, पद्मावती या पात्रांइतकेच भासाने नाट्यरचनेसाठी वापरलेले devices देखिल मला फार आवडतात.
नाट्याचे १० वेगवेगळे प्रकार आहेत, पैकी एक नाटक. त्यात नायक व नायिका राजघराण्यातले असणे आवश्यक असते. त्यामुळे संस्कृतात भरजरी नाटकांची रेलचेल आहे. स्वप्नवासवदत्तमलाही त्याच नाटकांच्या यादीत बसवणे थोडे अन्यायकारक होईल असे मला तरी [...]

Read Full Post »

Recap-
पद्मावतीला डोकेदुखीचा त्रास होत असल्याचं वृत्त समजताच उदयन आणि वासवदत्ता तिला भेटायला जातात. पद्मावती तिथे नसतेच व उदयन वासवदत्तेची भेट होते, पण एका वेगळ्याच प्रकारे- उदयन झोपी जातो व स्वप्नातल्या वासवदत्तेला प्रश्न विचारतो तेव्हा प्रत्यक्षातली वासवदत्ता त्याच्या समोर उभी राहून त्याला उत्तरं देते. निघताना त्याच्या हाताला स्पर्श करण्याचं निमित्त होतं व अर्धवट जागा झालेल्या उदयनाला [...]

Read Full Post »

Recap-
उदयनाचं पद्मावतीशी लग्न झाल्यानंतर चौथा अंक सुरू होतो. पद्मावती वासवदत्ता व एका दासीसोबत फिरायला गेली असता उदयन वसंतकासोबत त्याच उद्यानात येतो. पण त्या तिघी त्या दोघांच्या नजरेस पडत नाहीत. त्या दोघांच्या गप्पांतून उदयनाला पद्मावतीविषयी आपुलकी जरी वाटत असली, तरीही त्याचं मन अजूनही वासवदत्तेतच अडकून राहिलं आहे, हे वासवदत्तेला कळतं व ती खूश होते. आता [...]

Read Full Post »

Recap- उदयन काही कामानिमित्त मगधदेशी गेला असता राजा दर्शकाने आपली बहिण पद्मावती हिच्यासाठी उदयनाला मागणी घातली. उदयनाने होकार दिला व लगेच त्याच दिवशी त्यांचे लग्न झाले. त्यातच पद्मावतीची विवाहमाला गुंफण्याचं काम वासवदत्तेकडे आल्याने तिच्या दु:खात भरच पडली. इथवर सगळं तसं अपेक्षित मार्गावरूनच चाललं आहे, पण आता सुरू होतात अनपेक्षित वळणं-
अंक चौथा
हा माझा सर्वांत आवडता अंक [...]

Read Full Post »

Older Posts »